Tiết kiệm điện tại Quảng Trị: Chuyển biến từ nhận thức đến hành động

Những con số “biết nói” sau 5 năm triển khai

Theo báo cáo tổng kết giai đoạn 2020–2025 của Công ty Điện lực Quảng Trị, tỷ lệ điện năng tiết kiệm hằng năm trên tổng sản lượng điện thương phẩm của tỉnh luôn duy trì ổn định và vượt mức 2,1%. Cụ thể, nếu năm 2020, toàn tỉnh tiết kiệm được khoảng 38,7 triệu kWh thì đến năm 2024, con số này đã vọt lên hơn 52,7 triệu kWh.

Trong bối cảnh nhu cầu điện phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tiếp tục gia tăng, kết quả trên góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trên địa bàn. Kết quả này có được là nhờ sự chỉ đạo xuyên suốt của Chính phủ, chính quyền địa phương cùng sự chủ động triển khai các giải pháp đồng bộ của ngành điện tại địa phương.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý và vận hành

Một trong những điểm đáng chú ý là việc hoàn thành lắp đặt 100% công tơ điện tử đo xa trên toàn tỉnh. Hệ thống này cho phép thu thập dữ liệu tiêu thụ điện theo thời gian thực, giúp khách hàng theo dõi và điều chỉnh hành vi sử dụng điện thông qua các nền tảng chăm sóc khách hàng trực tuyến.

Trong công tác quản lý vận hành lưới điện, nhiều giải pháp kỹ thuật hiện đại được Công ty Điện lực Quảng Trị áp dụng như sử dụng camera nhiệt, thiết bị bay không người lái (flycam) để kiểm tra, phát hiện sớm các điểm tiếp xúc bất thường, góp phần giảm tổn thất điện năng và nâng cao độ tin cậy cung cấp điện.

Chương trình điều chỉnh phụ tải (DR) và dịch chuyển phụ tải tiếp tục được đơn vị triển khai hiệu quả. Đến nay, 163 khách hàng lớn trên địa bàn đã ký thỏa thuận tham gia điều chỉnh phụ tải phi thương mại với tổng công suất cam kết giảm hơn 50 MW. Ngoài ra, còn có 92 doanh nghiệp sản xuất đã thực hiện đăng ký dịch chuyển giờ sản xuất ra khỏi khung giờ cao điểm (17h–20h), góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện trong các thời điểm nhu cầu tăng cao.

Lan tỏa "văn hóa tiết kiệm" trong cộng đồng

Không chỉ tập trung vào khối sản xuất và doanh nghiệp, phong trào tiết kiệm điện tại Quảng Trị còn được triển khai rộng rãi trong khu vực hành chính sự nghiệp và hộ gia đình. Các cơ quan, đơn vị trên địa bàn thực hiện mục tiêu tiết kiệm tối thiểu 10% điện năng tiêu thụ hằng năm.

Năm 2024, chương trình “Hộ gia đình tiết kiệm điện” đã vinh danh 250 hộ gia đình tiêu biểu. Nhiều hoạt động tuyên truyền được tổ chức tại trường học như các cuộc thi tìm hiểu kiến thức sử dụng điện an toàn – tiết kiệm – hiệu quả, góp phần hình thành ý thức sử dụng năng lượng hợp lý cho thế hệ trẻ.

Bên cạnh đó, các công trình “Thắp sáng đường quê” không chỉ cải thiện điều kiện sinh hoạt cho người dân khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa mà còn lồng ghép nội dung tuyên truyền sử dụng điện an toàn, hiệu quả trong cộng đồng.

Thách thức và định hướng giai đoạn tới

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác tiết kiệm điện tại Quảng Trị vẫn đối mặt với một số khó khăn như nhận thức chưa đồng đều ở một bộ phận người dân, thói quen sử dụng điện chưa thực sự tiết kiệm. Chi phí đầu tư ban đầu cho thiết bị hiệu suất cao hoặc hệ thống điện mặt trời mái nhà cũng là rào cản đối với nhiều hộ gia đình và doanh nghiệp.

Giai đoạn 2026–2030, mục tiêu tiếp tục được Công ty Điện lực Quảng Trị đặt ra là duy trì mức tiết kiệm tối thiểu 2,1% điện năng thương phẩm mỗi năm. Định hướng trọng tâm bao gồm đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý năng lượng, thí điểm mô hình quản lý năng lượng thông minh tại các khu công nghiệp, đồng thời nghiên cứu cơ chế hỗ trợ tín dụng xanh cho doanh nghiệp đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng.

Xác định tiết kiệm điện phải là một hoạt động thường xuyên, liên tục chứ không phải "đến hẹn lại lên". Việc khuyến khích khách hàng đầu tư thiết bị điện hiệu suất cao, thay thế thiết bị cũ, lạc hậu, nhân rộng các mô hình hay cần được đẩy mạnh hơn nữa. Bên cạnh đó, đơn vị rà soát, tối ưu phương thức vận hành lưới điện nhằm giảm tổn thất điện năng.

Với những kết quả đã đạt được, tiết kiệm điện tại Quảng Trị đang dần chuyển từ phong trào vận động sang hành vi thường xuyên trong đời sống và sản xuất. Việc sử dụng năng lượng hiệu quả không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng mà còn tạo nền tảng cho phát triển bền vững trong những năm tới.