Khơi dậy khát vọng đổi mới, bứt phá phong trào "Lao động sáng tạo"

Ấn tượng của phong trào từ Công đoàn EVN

Năm 2025, hưởng ứng "Phong trào thi đua Lao động sáng tạo và Chương trình 10.000 sáng kiến giai đoạn 2025-2028", toàn Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã ghi nhận 2.979 sáng kiến được thực hiện, đạt 119,2% so với chỉ tiêu 2.500 sáng kiến/năm.

Bước sang năm 2026, phong trào này tiếp tục được Công đoàn Điện lực Việt Nam cụ thể hóa đến từng đơn vị. Đặc biệt, phong trào sáng kiến sẽ được gắn kết chặt chẽ với mục tiêu "Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt", qua đó thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả SXKD của EVN.

Bên cạnh những con số tích cực, Công đoàn Điện lực Việt Nam cũng chỉ ra một số điểm cần khắc phục như: số lượng đăng ký trên Hệ thống thông tin quản lý hoạt động Khoa học công nghệ (KHCN) EVN chưa sát với báo cáo thực tế; việc xác định giá trị làm lợi và lựa chọn sáng kiến tiêu biểu còn hạn chế.

Để giải quyết vấn đề này, các đơn vị được yêu cầu khẩn trương rà soát, đối chiếu số liệu của năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026. Đối với các sáng kiến đã được công nhận nhưng chưa có mặt trên hệ thống, đơn vị cần trực tiếp hướng dẫn tác giả cập nhật thông tin và chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu.

Một trong những giải pháp trọng tâm trong thời gian tới là tiếp tục duy trì và nâng cao hiệu quả của các "Tổ hỗ trợ sáng kiến" tại cơ sở. Lực lượng này sẽ đóng vai trò nòng cốt trong việc phát hiện ý tưởng từ thực tiễn, hỗ trợ người lao động viết hồ sơ, cập nhật hệ thống, đồng thời đề xuất khen thưởng và nhân rộng những mô hình hiệu quả.

Sự nỗ lực và sáng tạo của người lao động sẽ luôn được ghi nhận xứng đáng. Công đoàn Điện lực Việt Nam cũng đề nghị các đơn vị chủ động lựa chọn những cá nhân, tập thể xuất sắc để đề nghị khen thưởng hằng quý. Đặc biệt, cần chú trọng việc lập hồ sơ đề nghị xét tặng "Bằng Lao động sáng tạo" của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và "Chứng nhận Lao động sáng tạo" của Công đoàn Điện lực Việt Nam.

Phong trào sáng kiến tại Công đoàn Điện lực miền Nam

Tại Công đoàn Tổng công ty Điện lực miền Nam “Phong trào thi đua Lao động sáng tạo và Chương trình 2.000 sáng kiến giai đoạn 2025-2028” đã thổi bùng lên ngọn lửa thi đua từ tháng 8/2025. Để tôn vinh xứng đáng những nỗ lực này, Công đoàn EVNSPC đã dành 53,3 triệu đồng để khen thưởng 09 tập thể và 09 cá nhân tiêu biểu nhất.

Bước sang 6 tháng đầu năm 2026, đã có 03 đơn vị báo cáo cập nhật sáng kiến với số lượng là 41 giải pháp, tương đương 6,5% chỉ tiêu giao lại của năm, sự chững lại này bắt nguồn từ nhiều nút thắt trong quá trình thực thi. Trên tinh thần đó, tại hội nghị sơ kết phong trào thi đua "2.000 sáng kiến" và phong trào thi đua (giai đoạn 1) vừa qua, đơn vị đã chỉ ra những khó khăn đang gặp phải.

Cũng như nhận định từ Công đoàn Điện lực Việt Nam, khó khăn trong đo lường được nhắc đến đầu tiên, bởi việc xác định giá trị làm lợi bằng tiền đang là rào cản lớn, nhất là đối với các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, an toàn thông tin và tối ưu quy trình. Dù hiệu quả thực tế rất rõ ràng, nhưng việc thiếu phương pháp lượng hóa thống nhất khiến nhiều hồ sơ bị ách tắc.

Việc hỗ trợ và nhân rộng cũng là một hạn chế, do hoạt động của các "Tổ hỗ trợ sáng kiến" tại các đơn vị chưa đồng đều; nơi có nơi không, dẫn đến thiếu cơ chế hỗ trợ chuyên sâu, thường xuyên cho người lao động. Đáng tiếc hơn, nhiều sáng kiến mang tính ứng dụng cao nhưng chỉ được triển khai nội bộ, thiếu chia sẻ và chuyển giao chéo giữa các đơn vị.

Cập nhật dữ liệu trên hệ thống KHCN của EVN chưa khớp với số liệu báo cáo thực tế, gây khó khăn cho việc quản lý. Hình thức động viên, khen thưởng ở một số nơi còn chậm trễ, chưa tương xứng với công sức nghiên cứu nên chưa tạo được động lực liên tục.

Rào cản tâm lý cũng là khó khăn cần nhắc đến, nhiều ý tưởng cải tiến bị bỏ lỡ chỉ vì tâm lý e ngại của người lao động trước những giá trị làm lợi nhỏ. Các giải pháp nâng cao hiệu quả làm việc ở khối văn phòng, nghiệp vụ thường chưa được chú trọng.

Mục tiêu bứt phá năm 2026

Từ những rào cản trên, 04 bài học cốt lõi đã được lãnh đạo EVNSPC đúc kết trong phong trào lao động sáng tạo là: Sự sát sao của Cấp ủy và ban lãnh đạo là yếu tố quyết định; Tổ hỗ trợ sáng kiến là cầu nối không thể thiếu; Khen thưởng kịp thời là nguồn nhiên liệu duy trì nhiệt huyết và Quản lý dữ liệu số chính xác là nền tảng đánh giá minh bạch.

Để đảm bảo hoàn thành mục tiêu toàn giai đoạn 2025-2028, nguyên tắc mới được lãnh đạo EVNSPC thiết lập là "Tổng số sáng kiến thực hiện lũy kế qua các năm phải đạt hoặc vượt chỉ tiêu giao cho cả giai đoạn".

Để hiện thực hóa con số này, hệ thống các giải pháp trọng tâm đã được kích hoạt gồm: Đồng bộ phong trào là nhằm kết nối chặt chẽ phong trào sáng kiến với nhiệm vụ chuyển đổi số và đặc biệt là Phong trào thi đua “Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt giai đoạn 2026-2031” do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam vừa phát động.

Tiếp theo là “Kiện toàn mạng lưới hỗ trợ” là nhiệm vụ bắt buộc để duy trì hiệu quả "Tổ hỗ trợ sáng kiến" ở mọi cấp Công đoàn. Tổ này phải trực tiếp "cầm tay chỉ việc", giúp người lao động từ khâu phát hiện ý tưởng đến tính toán giá trị làm lợi và đẩy lên hệ thống KHCN của EVN.

Cuối cùng là việc chuẩn hóa dữ liệu, việc này các đơn vị phối hợp chặt chẽ với chuyên môn để rà soát quy trình, định kỳ đối chiếu quyết định công nhận và dữ liệu phần mềm, tuân thủ nguyên tắc tính sáng kiến một lần ở cấp cao nhất. Tổ giúp việc Hội đồng sáng kiến EVNSPC cần nâng cao hiệu quả phần mềm để phục vụ tốt công tác trích xuất và xét thưởng.

Công đoàn EVNSPC khẳng định “Mọi thay đổi nhỏ nhất giúp công việc an toàn hơn, đỡ mệt hơn, nhanh hơn, hay tiết kiệm hơn đều là sáng kiến”, do đó người lao động cần thay đổi góc nhìn về hoạt động đổi mới sáng tạo. Tuyệt đối không có sáng kiến nào là quá nhỏ! Mỗi ý tưởng dù dung dị nhất cũng đang góp phần tạo nên thành công lớn của tập thể. Các cấp lãnh đạo cũng cần quan tâm rà soát, phê duyệt và khen thưởng tức thời ngay cả với những cải tiến nhỏ lẻ để khích lệ tinh thần người lao động.

Hành trình chinh phục mốc 2.000 sáng kiến đang bước vào giai đoạn tăng tốc. người lao động trong toàn EVNSPC hãy biến những khó khăn thành hành động, để tinh thần "Lao động sáng tạo" thực sự chảy trong huyết quản của từng cán bộ, nhân viên EVNSPC./.